شهرستان دزفول با قدمتی بیش از 7000 ساله از شهرهای بسیار قدیمی دزفول میباشد تا جایی که حمدالله موستوفی در گذرنامه خود از دزفول به عنوان پایتخت عیلامیان یاد کرده است. ازآثار باستانی این کهن شهر ایران می توان به تپه های چغامیش با سابقه تاریخی بیش از 5000 سال ، پل باستانی دزفول که متعلق به دوران شاپوراول ساسانی یعنی 1750 سال قبل، آسیابهای آبی دزفول که به چند صد سال پیش برمی گردد اشاره کرد.

شهرستان دزفول با مساحت4762 كيلومتر مربع شمالي ترين شهرستان استان خوزستان محسوب مي شود و از لحاظ وسعت دومين شهر بعد از اهواز دراستان مي باشد كه از سمت شمال به استان لرستان و از سمت شرق به شهرستان مسجد سليمان و استان چهار محال بختياري واز شمال غربي به شهرستان انديمشك واز جنوب به شهرستان شوشتر و اهواز و از سمت غرب به شهرستان شوش محدود مي گردد. اين شهر با مركز استان (اهواز) 151كيلومتر وبا تهران 717 كيلومتر فاصله دارد. مرتفع ترين قله هاي شمالي دزفول قله كرناس با ارتفاع 2550 متر و قله كوه سالن به ارتفاع 2464 متر مي باشند. جمعيت اين شهرستان بيش از 500 هزار نفر است.رودخانه دز كه از بزرگترين رودخانه هاي استان خوزستان و كشور است در اين شهرستان جاري مي باشد.

ارتفاع شهرستان دزفول از سطح دريا 143 متر مي باشد، آب هواي شهرستان دزفول صحرايي بوده وداراي تابستانهاي گرم و زمستان هاي سرد و معتدل است.ناحيه شمالي دزفول كوهستاني و ناحيه مركز وجنوب آن دشت مي باشد.

شهر دزفول در 721کيلومتري تهران و در فاصله 160 کيلومتري شمال اهواز قرار دارد و از شمال به لرستان و از شرق به شوشتر و از جنوب به اهواز و از مغرب به انديمشک و ايلام محدود مي گردد .
اين شهر داراي 3بخش ، مرکزي و چغاميش و سردشت مي باشد که اين سه بخش از 5شهر به نامهاي دزفول ، صفي آباد ، دزآب ، ميانرود ، سردشت و از 11دهستان و 717آبادي تشکيل شده است .
زمين هاي اين شهرستان از لحاظ توپوگرافي به سه دسته ناحيه کوهستاني ، ناحيه کوهپايه اي ، ناحيه جلگه اي تقسيم مي شوند .که ناحيه کوهستاني آن شامل نواحي شمال و شمال شرقي و ناحيه جلگه اي در ابتداي دشت وسيع و حاصل خيز خوزستان و ناحيه کوهپايه اي حد فاصل ناحيه کوهستاني و کوهپايه اي مي باشند .
شهرستان دزفول داراي آب و هواي معتدل است ولي هواي اين شهرستان به طور کلي گرم است و جزمناطق گرمسير کشور مي باشد .اين شهرستان داراي زمستان هاي خشک و تابستان هاي گرم مي باشد . گرم ترين و سردترين ماههاي سال به ترتيب تير و دي مي باشد .بررسي يک دوره آماري آب و هوايي نشان دهنده آن است که حداقل درجه حرارت شهرستان دزفول 2/19درجه و حداکثر آن 6/45درجه سانتيگراد مي باشد

بازی اِشتیتی: ESHTITI
زمینی را با خط کشی به دو قسمت تقسیم می کردند ، دو گروه در دو زمین می ماندند . یک شخص ازگروه یک وارد زمین گروه دو می شد و با گفتن اشتیتی و تکرار آن تا نفس داشت در میدان می ماند .و بایستی افراد گروه مقابل را دست بزند و فرار کند. هر کس را دست می زد می سوخت و اگر نمی زد و افراد گروه دیگر او را می گرفتند آنقدر او را می زدند تا صدایش در بیاید و اگر حرف می زد می سوخت . اگر نیز می توانست خود را یا حتی انگشت خود راوارد میدان یا زمین گروهش کند برنده می شد.لازم به توضیح است که این بازی اکنون جزء بازیهای بین المللی در المپیک شده است که به نام ( کبدی ) نامیده می شود.

---

چـَقول:CHAGHOOL
این بازی از 5 سنگ تقریبا به قطر 2.5 سانتیمتر تشکیل شده بطوری که در کف دست جا گیرند و سنگها را بر روی زمین انداخته و بازی شروع میشود مرحله اول (یک قـُول) است یعنی فردی که بازی می کند باید یک سنگ را برداشته و به بالا پرتاب کند و یکی یکی چهار سنگ باقی مانده را از زمین بردارد وهربار هرسنگ را که از زمین بر میدارد با سنگی که به بالا پرتاب کرده در یک دست بگیرد ، مرحله بعد (دو قول) است که باید یک سنگ را بردارد و دو جفت سنگ باقی می ماند تک سنگ را به بالا پرتاب میکند و باید یک جفت را در یک مرحله و جفت دیگر را در مرحله بعد بردارد، مرحله بعد ( سه قول ) است که سنگ ها دوباره بر زمین یک سنگ را برداشته به بالا پرتاب می کند سه سنگ را باهم و یک سنگ را جداگانه از زمین بر میدارد دقت شود سنگی که به بالا پرتاب می شود نباید به زمین بیفتد درغیر اینصورت بازیکن می سوزد ولی بعد از یک دور چرخش تمامی بازیکن ها که به نوبت است می تواند از همان مرحله ای که سوخته است بازی را ادامه دهد. مرحله بعد (چهار قل ) است که باز هم سنگ ها را بر زمین می اندازد و یک سنگ را برمیدارد ( در برداشتن سنگی که به بالا پرتاب می شود نباید دیگر سنگها تکان بخورند درغیر اینصورت بازیکن می سوزد) پس از پرتاب سنگ به بالا 4 سنگ دیگر را که یک جا هستند از زمین بر میداریم.حال نوبت به کسب امتیاز میشود تمامی سنگها را بر پشت دست قرار داده و به سمت بالا پرتاب می کنیم و باید بتوان در مشت خود بگیریم هر سنگ 20 امتیاز دارد که مجموع آنها به 100 امتیاز می رسد ( این شکل ساده بازی چقول است مراحل دیگری هم دارد که می توان به مراحل: عروس،آبشار اشاره کرد)

---

فیتال:Fital
یک بازی گروهی است که نفرات به دوگروه مساوی تقسیم می شوند تعداد نفرات هر گروه نباید بیش از 7 نفر باشد ، در این بازی تعداد حداقل 15 و حداکثر 25 سنگ تخت را بر روی هم قرار داده و با یک شئ که دو برابر اندازه یک سنگ است به سوی سنگها پرتاب می شود هر نفر فقط یک بار می تواند شئ را پرتاب کند و فاصله تا سنگ ها توافقی است،پس از برخورد شئ به سنگها گروه پرتاب کننده فرار می کنند وباید گروه میزبان به دنبال گروه پرتاب کننده بروند واگر دست آنها به هر نفر از گروه خورد آن فرد حذف می شود و گروه پرتاب کننده باید بتوانند سنگها را کامل برروی هم قرار دهند تا برنده شوند در غیر اینصورت بازنده بازی هستند.

زن های دزفولی دارای ذوق آشپزی فوق العاده ای هستند از جمله این غذاها می توان به: اُ پیوزی ، حمیس باقله ، حمیس بادمجون ، دندرو ، آش دُرشته ، قلیه ، مُتَنجنه ، بُرونی ، کوچی ، بورشک ، اُ گوشت تنیری و...
 

دزفول از نظر صنایع دستی در منطقه بی نظیر است و هنرمندان بسیاری دارد از جمله این صنایع: کپو ، زنبیل ، گیوه ، ورشو سازی ، خراطی ، آهنگری ، جولایی ، گلیم بافی ، سفال گری و ...... را می توان نام برد.

شهر دزفول از قدیم الایام به شهر علما و مشاهیر معروف بوده که می توان به شیخ مرتضی انصاری دزفولی، ملا محمد تقی ناهیدی دزفولی، آیت الله قاضی دزفولی،آیت الله مخبردزفولی،آیت الله نبوی، کاشف دزفولی،استاد محمد علی امام، استاد قیصر امین پور و بسیاری از فرهیختگان ملی را نام برد.